Virtuele aandelen zonder exit: zo krijgen deelnemers toch iets uitgekeerd
Niet elk bedrijf wordt opgebouwd om verkocht te worden. Een virtueel aandelenplan kan mensen toch echt belonen, met een deel van de winst of een terugkoop op vaste momenten.
Op deze pagina
Veel uitleg over virtuele aandelen eindigt bij hetzelfde moment: het bedrijf wordt verkocht en deelnemers ontvangen hun deel. Maar genoeg bedrijven zijn helemaal niet van plan te verkopen. Ze zijn winstgevend, in familiehanden of gewoon tevreden als zelfstandig bedrijf. Voor hen voelt een regeling die alleen bij een exit uitkeert als een belofte voor een dag die nooit komt.
Het probleem
Waarom de meeste regelingen op een exit wachten
Een virtueel aandeel is een belofte van waarde. Bij uitkering moet het bedrijf die belofte omzetten in geld. Bij een exit komt dat geld van de koper. Zonder exit moet het uit het bedrijf zelf komen, en geld dat naar uitkeringen gaat, kan niet tegelijk naar mensen, product of groei.
Daarom noemen de meeste regelingen de exit als uitkeringsmoment. Het is niet de enige mogelijkheid, zolang je het alternatief vooraf ontwerpt.
Uitkeringsmomenten
Drie momenten waarop je kunt uitkeren
- Een externe liquiditeitsgebeurtenis. Aandelen worden verkocht aan een derde of het bedrijf gaat naar de beurs. Aandeelhouders ontvangen geld, en deelnemers ook.
- Een dividendmoment. Het bedrijf keert een deel van de jaarwinst uit aan zijn aandeelhouders, en aan zijn virtuele aandeelhouders.
- Een terugkoop. Het bedrijf koopt met eigen middelen virtuele aandelen terug en betaalt daarvoor uit.
Een regeling zonder exit bouwt op het tweede en derde moment.
Winst
Een deel van de jaarwinst
Met een virtueel dividend ontvangen deelnemers elk jaar een deel van de winst. Zie de winst als een taart. De regeling behandelt virtuele aandelen alsof het echte aandelen zijn, dus elke deelnemer krijgt de punten die bij zijn aantal virtuele aandelen horen.
De jaarrekening bepaalt het bedrag
De basis is de winst in de vastgestelde jaarrekening. Die is meestal klaar in de eerste helft van het volgende jaar, dus de uitkering volgt op het jaar waar ze over gaat. Dat is rustig en voorspelbaar, en deelnemers zien een direct verband tussen de resultaten van dit jaar en de uitkering van volgend jaar.
Gecombineerd met waardegroei
Winstdeling en een deel van de waarde bij een latere verkoop kunnen in één regeling samengaan. Dan ontvangen mensen elk jaar iets en profiteren ze toch als het bedrijf ooit wordt verkocht. Werk je met vesting, dan tellen voor de winstdeling meestal alleen de gevestede virtuele aandelen mee.
Terugkoop
Virtuele aandelen terugkopen
Bij een terugkoop opent het bedrijf een venster waarin deelnemers een deel van hun virtuele aandelen kunnen terugverkopen, tegen een waarde die volgens de regeling wordt bepaald. Je legt vooraf vast:
- Wanneer. Elk jaar of kwartaal, na een vaste periode, of bij een gebeurtenis zoals iemands vertrek.
- Hoeveel per persoon. Een maximumpercentage van de gevestede virtuele aandelen.
- Hoeveel in totaal. Een budget per ronde. Zijn er meer verzoeken dan budget, dan wordt niet iedereen volledig uitgekocht.
Balans is het sleutelwoord. Een terugkoop is een kortetermijnmoment binnen een langetermijnregeling. Kunnen mensen heel weinig verkopen, dan voelt het symbolisch. Kunnen ze bijna alles verkopen, dan blijft er weinig over om ze in de jaren daarna betrokken te houden.
Geld
Waar het geld vandaan komt
Zonder exit komt elke uitkering uit de eigen kas van het bedrijf. Dat werkt het best bij bedrijven met een stabiele winst. Een praktische aanpak is om elk jaar geld opzij te zetten voor toekomstige uitkeringen, zodat een terugkoopronde nooit concurreert met salarissen of investeringen.
Is de winst nog onzeker? Begin dan met een bescheiden budget en houd de exit als belangrijkste uitkeringsmoment. Een regeling kan later altijd ruimer worden, terwijl een belofte terugnemen veel lastiger is. Voor waardegroei zonder verkoop zijn stock appreciation rights met een terugkoop een veelgebruikte combinatie.
Einddatum
Een regeling die niet eeuwig loopt
Een regeling zonder duidelijk einde kan tientallen jaren openstaan. Een longstop-periode lost dat op: na een vast aantal jaren zonder uitkeringsmoment eindigt de regeling. Vindt er voor die tijd wel een uitkeringsmoment plaats, dan worden deelnemers uitbetaald en loopt de regeling door zoals afgesproken. Kies een periode die bij je bedrijf past, en leg die bij de start uit zodat niemand verrast wordt.
Sharesquare levert software en kennis, geen juridisch, fiscaal of financieel advies. Laat de uitkeringsregels en de fiscale behandeling toetsen door je eigen adviseurs.
Inzichten
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Twee artikelen over hetzelfde onderwerp.
Hoe winstdeling werkt: welke winstpool je gebruikt, welke KPIs eraan vastzitten, wanneer je uitkeert en wat het je kost.
Winstdeling en virtueel dividend: elk jaar meedelen in de winst
Hoe winstdeling werkt: welke winstpool je gebruikt, welke KPIs eraan vastzitten, wanneer je uitkeert en wat het je kost.
Hoe SARs werken, wanneer ze passen in je plan en hoe deelnemers profiteren van waardegroei zonder echte aandelen te ontvangen.
SAR aandelen: belonen met waardegroei
Hoe SARs werken, wanneer ze passen in je plan en hoe deelnemers profiteren van waardegroei zonder echte aandelen te ontvangen.