Wat een koper ziet in je participatieregeling

De meeste founders zetten medewerkersparticipatie op om goede mensen te behouden. Jaren later ligt diezelfde regeling in een dataroom, gelezen door iemand die betaald wordt om redenen te vinden om minder te betalen. Dat is een heel andere lezer dan de medewerker voor wie het geschreven is.

Aanleiding

Waarom kopers er vroeg naar kijken

Een participatieregeling raakt drie dingen tegelijk waar een koper om geeft: hoeveel van de waarde al is weggegeven, of sleutelmensen na closing blijven, en of er in het verleden een onbetaalde verplichting is blijven liggen. Daarom staat de regeling meestal in de eerste documentenlijst, naast de cap table en de arbeidscontracten.

Een koper heeft er geen bezwaar tegen dat deelnemers bij een exit geld verdienen. Daar is de regeling voor en het zit in de prijs. Waar een koper wel bezwaar tegen heeft, is dat hij het niet kan uitrekenen.

Dataroom

De documenten die ze opvragen

• De spelregels van de regeling. Een document, actuele versie, met de wijzigingshistorie.
• Getekende toekenningsovereenkomsten per deelnemer. Getekend, niet in concept.
• Een register van wie wat heeft. Toekenningen, vested en unvested, referentiewaarde per toekenning.
• De onderbouwing van de waardering. Welke methode, welke datum, wie hem heeft gemaakt.
• De leaverhistorie. Wie is vertrokken, op welke grondslag, wat is er met de aanspraak gebeurd.
• Besluiten van bestuur of aandeelhouders. Alles wat je statuten vragen voor de regeling en per toekenning.

Is die set compleet en onderling consistent, dan is de regeling meestal binnen een paar dagen van de kritieke lijn af. Ligt het verspreid over een spreadsheet, een mailbox en iemands geheugen, dan wordt het een werkstroom.

Prijs

Overhang en de prijs

Overhang is het deel van de bedrijfswaarde dat al is toegezegd aan deelnemers. Een koper wil vier antwoorden: welk percentage, zit er een plafond op, verwatert het de koper na closing, en wie betaalt het uit. Bij een cash afgewikkelde SAR of virtuele aandelenregeling komt de uitbetaling meestal uit de opbrengst bij exit, dus de rekensom is simpel: het deel voor de deelnemers gaat eraf, de verkopers krijgen de rest.

Rommelig wordt het bij een regeling zonder plafond, of een uitbetalingsformule die op twee manieren te lezen is. Twee lezingen van dezelfde bepaling: precies het soort punt dat in een escrow eindigt.

Historie

Leavers en losse toezeggingen

De meest gevonden bevinding zit niet in de huidige regeling, maar in het verleden. Iemand die drie jaar geleden vertrok en te horen kreeg: "dat regelen we bij de exit". Een toekenning die in een gesprek is besproken en nooit is vastgelegd. Een vertrek waarbij niemand noteerde of het een good leaver of een bad leaver was.

Elk daarvan is een mogelijke claim, en een koper wil dat het voor closing wordt afgewikkeld of door de verkopers wordt gedekt. Heldere vesting- en leaverregels die ook echt zijn toegepast op het moment van vertrek voorkomen bijna al deze punten.

Fiscaal

Fiscale en loonheffingsrisico's

Een koper erft de loonadministratie. De vraag is dus of de loonheffing op het juiste moment correct is verwerkt, en of de fiscale behandeling van de regeling klopt met hoe hij in de praktijk is uitgevoerd. Een regeling die op papier in geld wordt afgewikkeld maar ooit eenmalig in aandelen is uitbetaald, is een rode vlag.

Cash afgewikkelde regelingen zijn het eenvoudigste geval: de uitbetaling is loon, loopt via de loonadministratie en is voor de vennootschap in beginsel aftrekbaar. Echte aandelen, certificaten en opties brengen een eigen historie mee die gereconstrueerd moet worden. Zie ook in welke box elke vorm valt.

Closing

Wat er bij closing gebeurt

Je regeling hoort dit al te beantwoorden. Versnelt onvested waarde bij een change of control, of loopt het door onder de nieuwe eigenaar? Wordt er bij closing in geld uitbetaald, of volgt een deel een earn out? Wat gebeurt er met deelnemers die blijven en de regeling juist als reden zagen om te blijven?

Een koper wil vaak binding, geen volledige uitbetaling. Een regeling die allebei kan, afrekenen wat vested is en de rest doorrollen, is meer waard dan een regeling die maar een uitkomst toelaat.

Er zit hier ook een praktisch verschil tussen vormen. Een cash afgewikkelde regeling heeft geen notaris en geen nieuwe aandeelhouders nodig bij closing. Bij echte aandelen of certificaten is elke houder partij bij de transactie, en elke partij is een handtekening die je onder tijdsdruk moet ophalen.

Als de exit lager uitvalt dan gehoopt

Investeerders hebben vaak een liquidatiepreferentie: bij een verkoop krijgen zij eerst hun inleg terug, soms met een veelvoud, voordat de rest wordt verdeeld. Bij een bescheiden verkoopprijs blijft er dan minder over voor de anderen, deelnemers inbegrepen. Kijk hoe je regeling de waarde definieert waarop de uitkering is gebaseerd: de koopprijs, of wat er na preferenties en transactiekosten overblijft voor gewone aandeelhouders. Reken ook een laag scenario door, niet alleen een hoog, zodat niemand bij closing wordt verrast.

Checklist

Checklist voor je een traject begint

• Elke toekenning is getekend en ligt op een plek, met de referentiewaarde erbij.
• Het register sluit aan op de spelregels en op de loonadministratie, tot op de eenheid.
• Bij elk vertrek is vastgelegd welke leaverstatus gold en wat de uitkomst was.
• De uitbetalingsformule geeft een antwoord, en je kunt dat met een voorbeeld laten zien.
• De change of control bepaling zegt wat er met vested en unvested waarde gebeurt.
• Waarderingen volgen een methode, op vaste momenten, met de onderbouwing bewaard.
• Er zijn geen toezeggingen buiten de documenten om. Zijn die er wel, regel of documenteer ze nu.

Sharesquare levert software en kennis, geen fiscaal of juridisch advies. Laat je eigen transactie beoordelen door een gekwalificeerde adviseur.

Kennisbank

Veelgestelde vragen