Skin in the game: zo geven virtuele aandelen je team een echt belang
Mensen die meedelen in het resultaat, denken anders over hun werk. Hoe je dat organiseert zonder dat iemand eerst spaargeld hoeft in te leggen.
Op deze pagina
Bijna elke directie herkent het verschil. Er zijn mensen die hun werk goed doen, en er zijn mensen die zich gedragen alsof het hun eigen bedrijf is. Ze kijken verder dan hun eigen taak, denken mee over kosten en kansen, en blijven als het even tegenzit. Dat verschil heeft vaak een naam: skin in the game.
Dat gevoel kun je niet afdwingen. Je kunt het wel mogelijk maken, door mensen echt te laten meedelen in wat ze samen opbouwen.
Het idee
Wat skin in the game eigenlijk betekent
Skin in the game betekent dat je persoonlijk iets merkt van de uitkomst. Gaat het goed met het bedrijf, dan gaat het ook goed met jou. Gaat het minder, dan merk je dat ook. Die verbinding maakt het verschil tussen meedenken omdat het moet en meedenken omdat het je raakt. Zonder die verbinding krijg je wat economen het principal-agent problem noemen.
Die verbinding kan op verschillende manieren ontstaan. Iemand kan zelf geld inleggen, kan meedelen in de winst, of kan meegroeien met de waarde van het bedrijf. Het zijn geen tegenpolen. Het zijn verschillende routes naar hetzelfde doel, en elke route past bij andere mensen en andere momenten.
Eigen inleg
Zelf inleggen: krachtig, maar geen voorwaarde
Wie zelf geld in een bedrijf steekt, heeft letterlijk skin in the game. Dat is de meest directe vorm van betrokkenheid, en voor mensen die het kunnen en willen, werkt het heel goed. Het laat zien dat iemand in het bedrijf gelooft, met eigen geld.
Maak je eigen inleg een voorwaarde om mee te doen, dan sluit je wel mensen uit. Denk aan jonger talent, mensen met een hypotheek en een jong gezin, of collega's die simpelweg geen vrij vermogen hebben. Juist zij kunnen het verschil maken in de komende jaren.
Met virtuele aandelen deelt iemand financieel mee alsof hij aandelen heeft, zonder iets te kopen. De inleg is dan geen geld, maar tijd, inzet en het resultaat dat iemand helpt neerzetten. Wil iemand daarnaast zelf investeren, dan kan dat gewoon. Het ene sluit het andere niet uit.
Jaarlijkse uitkering
Wanneer een jaarlijkse uitkering wel werkt
Niet iedereen wil vijf of zeven jaar wachten op een verkoop die misschien nooit komt. Een jaarlijkse uitkering maakt meedelen tastbaar: je ziet elk jaar wat het samen opleverde. Daar is niets mis mee.
Het verschil zit in de koppeling
Een jaarlijkse uitkering verliest zijn kracht als iedereen hem elk jaar krijgt, ongeacht hoe het ging. Dan wordt het een vast onderdeel van het salaris, en verdwijnt het gevoel van meedelen. Hetzelfde geldt voor een bonus waarvan niemand precies weet hoe hij tot stand komt.
Het werkt wel als de uitkering echt de winst volgt, volgens regels die iedereen vooraf kent. Bij een goed jaar is er meer te verdelen, bij een mager jaar minder of niets. Dat is winstdeling of virtueel dividend: een directe lijn tussen het resultaat van het bedrijf en wat iemand ontvangt.
De combinatie
Vandaag meedelen, morgen meegroeien
De sterkste regelingen werken op twee tijdlijnen tegelijk. Een deel van de jaarwinst geeft een jaarlijks ritme: mensen zien dat hun inzet van dit jaar meetelt. Een deel van de waardegroei geeft een lange horizon: wie blijft en bouwt, deelt mee als het bedrijf meer waard wordt, bijvoorbeeld bij een verkoop.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld. Stel, het bedrijf keert in een jaar €200.000 van de winst uit, en iemand heeft virtuele aandelen die financieel gelijkstaan aan 1% van de aandelen. Dan ontvangt die persoon dat jaar €2.000. Wordt het bedrijf later verkocht voor €10 miljoen, dan hoort bij datzelfde belang €100.000, nog los van eventuele drempels of andere afspraken in de regeling.
Voor waardegroei zonder dat iemand meedeelt in de waarde van vandaag, zijn stock appreciation rights een veelgebruikte vorm. Daarmee deelt iemand alleen in wat er vanaf zijn instapmoment bij komt.
Eerlijkheid
Eerlijk voor iedereen, ook voor wie blijft
Skin in the game werkt alleen als de regels eerlijk voelen, voor deelnemers en voor aandeelhouders. Dat vraagt om een paar keuzes vooraf:
- Opbouw in de tijd. Met vesting bouwt iemand zijn rechten stap voor stap op, zodat betrokkenheid over jaren wordt beloond.
- Vertrekregels. Je legt vast wat iemand houdt als hij vertrekt, zodat de regeling eerlijk blijft voor de mensen die blijven.
- Drempel en plafond. Een drempel bepaalt vanaf welke waarde deelnemers meedelen, een plafond waar het ophoudt. Zo blijven de kosten voorspelbaar.
Zichtbaarheid
Zichtbaarheid maakt het verschil
Een regeling die alleen in een contract staat, raakt snel uit beeld. Na een paar maanden weet niemand meer precies wat zijn toekenning inhoudt, en dan doet hij ook niets meer voor de betrokkenheid. Skin in the game voel je pas als je ziet wat er op het spel staat.
Daarom krijgt in Sharesquare elke deelnemer een eigen dashboard. Daarin ziet iemand wat hij heeft opgebouwd, hoe zijn vesting verloopt en wat zijn toekenning in euro's kan betekenen bij verschillende uitkomsten. Jij legt de regels vast, de contracten worden opgesteld en digitaal ondertekend, en wijzigingen verwerk je zelf. Zo blijft de regeling iets waar mensen elk jaar weer naar kijken.
Sharesquare levert software en kennis, geen juridisch, fiscaal of financieel advies. Laat de regeling en de fiscale behandeling toetsen door je eigen adviseurs.
Inzichten
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Twee artikelen over hetzelfde onderwerp.
De vijf meest gangbare vormen van werknemersparticipatie naast elkaar. Wanneer kies je wat, notaris of niet, stemrecht en cash vooraf.
5 vormen van werknemersparticipatie: van KPI bonus tot echte aandelen
De vijf meest gangbare vormen van werknemersparticipatie naast elkaar. Wanneer kies je wat, notaris of niet, stemrecht en cash vooraf.
Hoe winstdeling werkt: welke winstpool je gebruikt, welke KPIs eraan vastzitten, wanneer je uitkeert en wat het je kost.
Winstdeling en virtueel dividend: elk jaar meedelen in de winst
Hoe winstdeling werkt: welke winstpool je gebruikt, welke KPIs eraan vastzitten, wanneer je uitkeert en wat het je kost.